Home
Interne Geneeskunde
Hart
Maag en Darmen
Lever
Nieren
Bloed
Oncologie
Oogheelkunde
Chirurgie


Hart

Verminderd uithoudingsvermogen, benauwdheid, hoesten, ritmestoornissen, vermageren en hartruis: het kan allemaal duiden op een aandoening van het hart. Hartkwalen kunnen aangeboren zijn of op latere leeftijd verkregen. Goed en zorgvuldig hartonderzoek maakt het mogelijk om ziektebeelden vroegtijdig te onderkennen. Hoe eerder een afwijking vastgesteld wordt, hoe eerder een juiste therapie kan worden ingesteld. Helaas bestaat er geen universele therapie voor iedere hartpatiënt, maar zal de therapie op iedere individuele patiënt afgestemd moeten worden. Soms betekent dit een operatieve ingreep (zie hieronder bij Thoraxchirurgie), maar meestal kan met een op de individuele hond of kat afgestemde combinatie van medicijnen veel vooruitgang geboekt worden.

Er is behalve veel ervaring ook kostbare echoapparatuur nodig, om hartaandoeningen in kaart te brengen, waarna de juiste behandeling kan worden ingezet. Wordt bij uw hond of kat na lichamelijk onderzoek (voelen, kloppen, luisteren) en eventueel een röntgenfoto of een ECG (hartfilmpje) een hartprobleem vermoed, dan komt echodiagnostiek in beeld. Want hoe zit het precies? Echo-onderzoek van het hart geeft in vrijwel alle gevallen op deze vraag. 

Echografisch onderzoek

De introductie van echo-diagnostiek in de humane geneeskunde begin 
jaren ’70, heeft een enorme doorbraak betekend voor het in kaart brengen 
van hartaandoeningen. Voor het eerst was het mogelijk het hart als kloppend (bewegend) orgaan met wanden, holtes en kleppen zeer fraai in beeld te brengen zonder invasieve ingrepen, al dan niet met narcose. Sinds de jaren ’80 is echodiagnostiek ook in de diergeneeskunde niet meer weg te denken. Met echo- apparatuur kan als het ware het inwendige van organen onderzocht worden, in tegenstelling tot röntgenonderzoek waarbij de omvang van organen onderzocht kan worden. 



afb. Eerste ECG ooit gemaakt bij een hond. In dit geval de hond Jimmy van de onderzoeker Waller, die hierover publiceerde in het medische tijdschrift The Lancet in 1909. Met een ECG wordt het electrische signaal dat door het hart gaat en dat de hartspiercontractie opwekt, aan de buitenzijde geregistreerd




afb. Röntgenfoto van vergroot hart.

Echo-onderzoek maakt de anatomische verhoudingen in het hart (de grootte van kamers en boezems) zichtbaar, geeft inzicht in bijvoorbeeld de bouw en plaatsing van de verschillende kleppen, de aanwezigheid van vernauwingen van respectievelijk de lichaams- of longslagader en de mate waarin het hart samentrekt. Door middel van kleurendoppleronderzoek zijn wervelingen en lekkages zichtbaar te maken; dopplermetingen, een humaan standaard gebruikte techniek, maken het mogelijk de mate van vernauwing van een slagader te bepalen, de ernst van een kleplekkage te meten en zo, indien volledig uitgevoerd in linker- en rechterzijligging, een totaalbeeld te krijgen van de aard en ernst van de aandoening. Dit maakt het mogelijk een preciezere therapie in te stellen en het effect van de behandeling nauwkeuriger te volgen.

Dr Gerritsen onderkende 
al tijdens zijn specialisatie-
opleiding het belang van 
echocardiografie
en 
besloot zich verder op 
deze onderzoekstechniek 
toe te leggen. 

Hij is daarmee de enige 
dierenarts/specialist Interne 
Geneeskunde in Nederland, 
die klinische kennis en 
ervaring
 paart aan 
specialistische kennis van 
en ervaring met de 
echocardiografie



Het patiëntenaanbod op De Kompaan is door dit alles uiterst divers. Denkt u aan honden en katten die een aantoonbaar, al dan niet aangeboren, hartprobleem hebben, zoals een afwijkend hartritme (onregelmatig, te snel, te langzaam), een hartruis (wat voor een ruis, ernstig of niet) of een pericard-overvulling ofwel een met vocht gevuld hartezakje (zie foto), maar ook aan dieren met symptomen die in eerste instantie helemaal niet op een hartprobleem wijzen. Denkt u aan de benauwde hond, die vocht in de borstholte blijkt te hebben.


afb. jack russel terrier met een overvuld hartezakje, bijzonder omdat deze aandoening meestal voorkomt bij de grotere honderassen. Ook mensen kunnen een overvulling van het pericard hebben. We weten dat ze zich dan afschuwelijk voelen, maar onmiddellijk na het aftappen via een drain verlichting ervaren. Komt een hond opnieuw terug met deze aandoening, dan biedt een operatie uitkomst. Het onderste derde deel van het hartezakje wordt dan operatief verwijderd. 

Onderzoek naar Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) en andere aangeboren afwijkingen bij de hond en de kat.

Op De Kompaan worden, soms via de rasvereniging of een andere overkoepelende organisatie, maar vaak ook op basis van particulier initiatief, rashonden en raskatten onderzocht op een mogelijke aangeboren of erfelijke hartaandoening

Sinds 2007 is dr Gerritsen lid van het Duitse Collegium Cardiologicum, een gezelschap van veterinair cardiologen dat, na klachten over afwijkende testresultaten bij verschillende onderzoekers, een inmiddels algemeen erkende standaard voor hartonderzoek resp. hartonderzoekers ontwikkelde. 
Het CC entameert ook wetenschappelijk onderzoek naar diverse erfelijke hartaandoeningen en onderhoudt voor dit doeleinde een centrale database waarin alle testresultaten worden opgenomen. CC-onderzoekers zijn onder meer betrokken bij een grote Europese studie naar hartproblemen bij Doggen. Fokkers die zich op de Duitse markt willen begeven, kunnen tegenwoordig bij 
De Kompaan terecht voor erkend CC-hartonderzoek

Hartproblemen komen bij rashonden bijvoorbeeld voor bij Ierse Wolfshonden, Boxers, Labrador retrievers, Polski, Newfoundlanders, Afghaanse windhonden, Bull Terriers en Cavalier King Charles Spaniels.
Bij raskatten wordt steeds meer aandacht besteed aan het echocardiografisch laten onderzoeken van het hart op aan- of afwezigheid van HCM (Hypertrofische Cardiomyopathie). Vaak wordt deze screening gecombineerd met PKD-onderzoek (Polycystic Kidney Disease). De belangen zijn groot (niet alleen voor het individuele dier (katten kunnen er aan overlijden) maar ook voor de fokker (is de afstammingslijn ermee behept). Voor een juiste beoordeling van een kattenhart dient alle terzake doende informatie zorgvuldig te worden beoordeeld. Dit betreft zowel lichamelijke bevindingen (onder meer wel of geen hartruis) als natuurlijk de echobevindingen.

Op De Kompaan kiezen we ervoor alle katten een lichte sedatie toe te dienen door middel van een stof die via een braunule in de ader wordt ingespoten. Sedatie heeft als belangrijk voordeel dat elke kat, ongeacht het temperament, rustig onderzocht wordt. Het dier gaat niet in verzet, het ondervindt geen stress van het onderzoek door een oplopende hartslag en dit alles leidt ertoe dat het onderzoek gestandaardiseerd is en de uitslag uiterst betrouwbaar en zelfs reproduceerbaar. Echo-onderzoek onder sedatie is beslist ongevaarlijk, en wordt zonder uitzondering door fokkers en eigenaren ervaren als een zeer aangename en 'relaxte' manier van onderzoeken. De uitslagen worden met u doorgesproken; u krijgt ze direct mee op papier. Bij twijfel worden selectief opmerkingen en adviezen gegeven. Dr Gerritsen wordt zeer regelmatig om een 'second opinion' gevraagd door eigenaren/fokkers vanuit het hele land. 

Voor onderzoek naar erfelijke aandoeningen heeft u geen verwijzing van uw dierenarts nodig. U kunt direct een afspraak maken bij de balie.

Thoraxchirurgie

Regelmatig zijn er in De Kompaan gastchirurgen aan het werk. De thoraxchirurgie is een belangrijk aandachtsgebied. Er vinden dan complexe ingrepen plaats als pericardresecties, longkwabresecties en ductus botalli (zie foto hieronder), waarbij een aangeboren bloedvatafwijking gecorrigeerd wordt.

afb. operatieve sluiting van ductus

 

 

 

 

De Kompaan is naast de faculteit diergeneeskunde te Utrecht de enige kliniek in Nederland, waar pacemakers worden geplaatst bij honden. Met behulp van speciale apparatuur is het mogelijk om na te gaan, bijvoorbeeld bij de eerste controle, hoe vaak de pacemaker actief is geweest en in welk slagenbereik. Vervolgens stellen we de pacemaker nauwkeurig af om een optimaal effect te bereiken voor de hond. Honden kunnen met een pacemaker oud worden!

Afb. met de klok mee: de pacemaker respectievelijk het ECG van de Friese stabij bij wie deze geïmplanteerd zal worden. Daaronder links: de chirurg dr A.A. Stokhof en pacemakertechnicus M. de Haart; rechts: de controlefoto.

© Copyright Specialistengroep De Kompaan 2008
medische fotografie: Herriët Winter